← กลับหน้าแรก · บทความทั้งหมด

งานสายพลังงานหมุนเวียนในไทย: Solar, BESS และ Direct PPA

อัปเดตพฤศจิกายน 2569 · อ่านประมาณ 8 นาที

ในบทความนี้

ไฟไทยมาจากไหน และทำไมตัวเลขนี้กำหนดจำนวนงาน

ก่อนจะพูดถึงอาชีพ ต้องเห็นภาพโครงสร้างการผลิตไฟฟ้าของไทยก่อน เพราะงานสายพลังงานหมุนเวียนโตช้าหรือเร็วตามจำนวนเมกะวัตต์ที่ถูกสร้างและถูกซื้อขาย ไม่ได้โตตามกระแสอย่างเดียว ตามข้อมูลในคู่มือกฎหมาย Renewable Energy 2026 ประเทศไทยผลิตไฟฟ้าจากก๊าซธรรมชาติ 61.66%, ถ่านหินและลิกไนต์ 10.32%, น้ำมัน 0.03%, พลังน้ำในประเทศ 2.91%, ไฟฟ้านำเข้า 15.08% และพลังงานหมุนเวียนรวม 10.00%

ตัวเลข 10% นี้หมายความว่าพลังงานหมุนเวียนยังมีที่ว่างอีกมาก แต่ในขณะเดียวกันก็หมายความว่างานส่วนใหญ่ในภาคไฟวันนี้ยังอยู่กับโรงไฟฟ้าที่ใช้อดีตเป็นหลัก คนที่ทำงานสายนี้จึงไม่ได้ทำงานใน "อุตสาหกรรมสีเขียวล้วน" แต่ทำงานอยู่ในระบบที่ต้องเปลี่ยนจากของเดิม ซึ่งเป็นลักษณะงานที่ต้องการทั้งความรู้วิศวกรรม การเงิน และการเจรจากับหน่วยงานกำกับ

แผนที่ยังมีผลบังคับทางนโยบายอยู่ตอนนี้: PDP 2018 ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 1 กำหนดเป้าหมายกำลังผลิตพลังงานหมุนเวียนประมาณ 20,766 เมกะวัตต์ ภายในปี 2570 (ค.ศ. 2037) จากกำลังผลิตรวมตามสัญญา 77,211 เมกะวัตต์

อีกแผนที่คนทำงานต้องรู้คือ AEDP ซึ่งเป็นแผนพัฒนาพลังงานทดแทน ไม่ใช่แผนไฟโดยตรง ร่าง AEDP 2024 ตั้งเป้าสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนต่อการใช้พลังงานขั้นสุดท้ายไว้ที่ 37% ภายในปี 2570 ตัวเลขนี้กว้างกว่าเป้าหมายในแผนไฟ เพราะนับรวมน้ำมันเชื้อเพลิงและความร้อนด้วย ไม่ใช่แค่ไฟฟ้า เวลาอ่านประกาศรับสมัครงานจึงต้องแยกให้ออกว่าบริษัทนั้นพูดถึงเป้าหมายไฟฟ้าหรือเป้าหมายพลังงานรวม

แผน PDP: ตัวเลขที่คนพูดถึงกับสถานะจริงที่ยังไม่ประกาศใช้

เกือบทุกบทความเรื่องพลังงานในไทยอ้างถึง "PDP 2024" ที่ตั้งเป้าพลังงานหมุนเวียนไว้ 51% ของการผลิตไฟฟ้าในปี 2570 จากเดิม 36% แต่สิ่งที่คนทำงานควรรู้คือร่างแผนฉบับนั้นไม่เคยได้รับการอนุมัติ ทั้งจากสภานโยบายพลังงานแห่งชาติหรือคณะรัฐมนตรี และไทยอยู่ในสถานะไม่มีแผนไฟฉบับใหม่ที่มีผลใช้บังคับมาหลายปี

ตัวเลขในร่าง PDP 2024-2037 (ฉบับที่ไม่ได้ประกาศใช้): กำลังผลิตใหม่รวม 77,407 เมกะวัตต์ เป็นพลังงานหมุนเวียน 34,851 เมกะวัตต์ แยกเป็นโซลาร์ 24,412 เมกะวัตต์ ลม 5,345 เมกะวัตต์ โซลาร์ลอยน้ำ 2,681 เมกะวัตต์ ชีวมวล 1,045 เมกะวัตต์ และก๊าซชีวภาพ 936 เมกะวัตต์ พร้อมระบบกักเก็บพลังงานแบตเตอรี่ (BESS) 10,485 เมกะวัตต์ และพลังน้ำแบบสูบกลับอีก 2,472 เมกะวัตต์ โดยคาดการณ์ความต้องการใช้ไฟสูงสุดที่ 56,133 เมกะวัตต์ในปี 2570

แผนที่กำลังถูกพูดถึงแทนคือร่าง PDP 2026-2050 ซึ่งเปิดรับฟังความคิดเห็นเมื่อวันที่ 8 กันยายน 2569 โดยแบ่งระยะแรกปี 2569-2570 (ค.ศ. 2026-2037) ด้วยกำลังผลิตใหม่ราว 50,900 เมกะวัตต์ ตัวเลขที่สำคัญสำหรับคนหางานคือ โซลาร์ยังอยู่ที่ประมาณ 24,300 เมกะวัตต์ แต่ BESS เพิ่มขึ้นเป็น 14,500 เมกะวัตต์ ขณะที่ลมลดลงเหลือ 2,700 เมกะวัตต์ และก๊าซธรรมชาติเพิ่มขึ้นอีก 9,100 เมกะวัตต์

อ่านตัวเลขชุดนี้ให้เป็นสัญญาณอาชีพได้สามข้อ

อีกสองตัวเลขที่สะท้อนความเร่งด่วน ร่างแผนใหม่ตั้งเป้าลดการปล่อยคาร์บอนจากภาคไฟฟ้าจากราว 80 ล้านตันในปัจจุบันเหลือ 19 ล้านตันภายในปี 2593 และกำหนดเพดานค่าไฟเฉลี่ยตลอดแผนไว้ไม่เกิน 3.88 บาทต่อหน่วย ส่วนภาพรวมยังมีกำลังผลิตสำรองอยู่ราว 25% ซึ่งเป็นเหตุผลที่หลายฝ่ายคัดค้านการเพิ่มโรงไฟฟ้าใหม่พร้อมกันในปริมาณที่มากเกินความต้องการ

ข้อควรระวังในการอ่านข่าวคือ PDP ไม่ใช่กฎหมาย เป็นเพียงเอกสารเป้าหมายที่ไม่ผ่านราชกิจจานุเบกษา และการเห็นชอบของสภานโยบายพลังงานก็ไม่ได้ทำให้ตัวเลขผูกพันตามกฎหมาย โครงการต่าง ๆ ยังต้องผ่านการจัดซื้อจัดจ้างและระเบียบของ กกพ. อีกชั้นหนึ่ง คนที่ทำงานพัฒนาธุรกิจจึงต้องติดตามทั้งสองระดับ ไม่ใช่ดูแค่ตัวเลขในแผน

กลไกที่สร้างงานจริง: FiT, UGT, Direct PPA และโซลาร์รูฟท็อป

เมกะวัตต์ในแผนจะกลายเป็นงานจริงก็ต่อเมื่อมีกลไกซื้อขายไฟรองรับ ปัจจุบันไทยมีกลไกที่เดินอยู่พร้อมกันหลายทาง ซึ่งแต่ละทางสร้างตำแหน่งงานต่างกัน

FiT และ SPP/VSPP: การรับซื้อไฟจากผู้ผลิตขนาดเล็กและเล็กมากภายใต้ส่วนเพิ่มราคารับซื้อ (feed-in tariff) ตามระเบียบของ กกพ. — เป็นทางเข้าหลักของโครงการโซลาร์ ชีวมวล ก๊าซชีวภาพ และลมขนาดเล็ก ทำให้เกิดงานด้านการยื่นขอใบอนุญาตและการจัดทำเอกสารโครงการ
Utility Green Tariff (UGT1/UGT2): การซื้อไฟหมุนเวียนผ่านการไฟฟ้าพร้อมใบรับรองพลังงานหมุนเวียน (REC) โดย UGT1 ไม่ระบุแหล่งที่มาและ UGT2 เลือกกลุ่มโครงการได้ — ในปี 2569 กกพ. ได้กำหนดอัตรา UGT1 สำหรับปีนี้และมีมติเกี่ยวกับอัตรา UGT2 แล้ว
Direct PPA + Third-Party Access: การซื้อไฟตรงระหว่างผู้ผลิตกับผู้ใช้ไฟโดยใช้โครงข่ายของการไฟฟ้า นำร่องกับศูนย์ข้อมูล ขนาด 2,000 เมกะวัตต์ และเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2569 สภานโยบายพลังงานแห่งชาติเห็นชอบในหลักการให้ขยายออกไปยังผู้ใช้ไฟภาคอุตสาหกรรมอื่น แต่ยังต้องรอประมวลข้อกำหนดการเข้าถึงโครงข่าย (TPA Code) ก่อนใช้งานได้จริง
โซลาร์รูฟท็อปภาค residential ปี 2569: โครงการรับซื้อไฟส่วนเกินจากหลังคาบ้านในราคา 2.20 บาทต่อหน่วย เป็นระยะเวลา 10 ปี เป้าหมายทั่วประเทศไม่เกิน 500 เมกะวัตต์ — กลไกนี้ทำให้งานติดตั้งขนาดเล็ก งานออกแบบระบบ และงานบริการหลังการขายกลับมาคึกคักอีกครั้ง

สำหรับคนหางาน กลไกเหล่านี้แปลงเป็นตำแหน่งงานที่ระบุชื่อเรียกต่างกันชัดเจน ถ้าประกาศงานเขียนว่า PPA, TPA, wheeling หรือ regulatory affairs ให้เข้าใจว่าหน้าที่คือการอ่านระเบียบและเจรจาสัญญา ไม่ใช่การออกแบบแผง และถ้าเขียนว่า REC, RE100 หรือ green tariff หน้าที่คือการจัดหาไฟสะอาดให้ตรงกับความต้องการของลูกค้าองค์กรและจัดทำหลักฐานการอ้างสิทธิ์ (claim) ให้ตรวจสอบได้

แรงกดดันจากฝั่งลูกค้าก็เป็นตัวเร่ง โรงงานที่ส่งออกไปยุโรปหรือเป็นซัพพลายเออร์ของแบรนด์ระดับโลกต้องรายงานการใช้ไฟหมุนเวียนกับลูกค้าและนักลงทุน หลายรายจึงจ้างคนเข้ามาดูแลการซื้อไฟสะอาดโดยเฉพาะ งานนี้อยู่กึ่งกลางระหว่างทีมจัดซื้อ ทีมความยั่งยืน และทีมกฎหมาย ซึ่งเป็นเหตุผลที่คนที่เข้าใจทั้งสามด้านมีราคาในตลาด

9 สายงานที่บริษัทไทยกำลังหาคน

อีกระดับที่คนมักมองข้ามคือฝั่งการเงิน ได้แก่ Project Finance / Investment Analyst ที่ทำโมเดลทางการเงินของโครงการพลังงาน ตรวจสมมติฐานราคาไฟ ปริมาณการผลิต และต้นทุนการกู้ยืม เพราะโครงการพลังงานเกือบทั้งหมดตัดสินใจลงทุนจากผลตอบแทนในโมเดล ไม่ใช่จากความตั้งใจรักษ์โลก

ทักษะและเครื่องมือที่ทำให้ผ่านการคัดเลือก

ประกาศงานสายนี้มักเขียนสั้น ๆ ว่า "มีประสบการณ์ด้านพลังงานหมุนเวียน" แต่ตอนสัมภาษณ์จะถามถึงรายละเอียดทางเทคนิค ทักษะที่ควรมีจริงมีดังนี้

คนที่ย้ายมาจากสายอื่นไม่จำเป็นต้องเริ่มจากศูนย์ วิศวกรโรงงานสามารถต่อยอดเรื่องระบบไฟฟ้าและงานหน้างาน นักบัญชีหรือนักวิเคราะห์การเงินต่อยอดเรื่องโมเดลและสัญญาได้เร็ว ส่วนคนจากสายความยั่งยืนจะได้เปรียบเรื่องการรายงานและการสื่อสารกับลูกค้าองค์กร สิ่งที่ทุกคนต้องเพิ่มคือการลงมือทำโครงการจริงอย่างน้อยหนึ่งชิ้นที่อธิบายได้ว่าตัวเลขมาจากไหนและผลเป็นอย่างไร

ช่วงค่าตอบแทนและระดับงาน

ตัวเลขต่อไปนี้เป็นช่วงที่พบในประกาศงานสายพลังงานและ ESG บนหน้าเว็บไซต์ของเรา ไม่ใช่ค่ามาตรฐานกลางของอุตสาหกรรม แต่ใช้เทียบระดับงานได้

งานที่จ่ายสูงกว่าค่าเฉลี่ยในสายนี้มักเป็นงานที่ผสมความสามารถสองด้าน เช่น วิศวกรที่ทำโมเดลการเงินได้เอง หรือคนที่เจรจาสัญญาไฟกับลูกค้าองค์กรได้และเข้าใจหลักฐาน REC ที่ต้องใช้รายงานผล

เริ่มจากศูนย์: แผน 6 เดือนที่ทำได้จริง

  1. เดือนที่ 1-2: อ่านระเบียบการรับซื้อไฟและโครงสร้างอัตราค่าไฟให้เข้าใจก่อน เพราะทุกตำแหน่งในสายนี้ต้องคุยเรื่องราคาไฟ จากนั้นลองคำนวณว่าบ้านหรือที่ทำงานใช้ไฟกี่หน่วยต่อเดือนและจ่ายเท่าไร
  2. เดือนที่ 2-3: เรียนเครื่องมือออกแบบระบบโซลาร์และทำแบบจำลองหนึ่งโครงการจริง (หลังคาโรงงานหรือที่จอดรถ) เก็บสมมติฐานทุกค่าลงในไฟล์เดียว แล้วเขียนสรุปผลตอบแทนหนึ่งหน้า
  3. เดือนที่ 3-4: ฝึกอ่านเอกสารภาษาอังกฤษของผู้ผลิตแผงและแบตเตอรี่ เทียบสเปกของสองยี่ห้อ และอธิบายให้คนที่ไม่ใช่วิศวกรเข้าใจได้
  4. เดือนที่ 4-5: ทำชิ้นงานเพิ่มหนึ่งชิ้นที่เกี่ยวกับ BESS หรือการจัดการข้อมูลการผลิตไฟ เช่น วิเคราะห์ข้อมูลการผลิตจากระบบที่เข้าถึงได้ หรือคำนวณขนาดแบตเตอรี่ที่เหมาะสมกับภาระไฟฟ้าหนึ่งรูปแบบ
  5. เดือนที่ 5-6: สมัครงานโดยเขียนเรซูเม่ให้ตรงกับคำในประกาศงาน (PPA, BESS, O&M, REC, ISO 50001) และเตรียมตอบคำถามว่าเคยแก้ปัญหาหน้างานอะไร และตัดสินใจจากข้อมูลใด

อ่านแนวทางเขียนเรซูเม่เพิ่มเติมได้ที่ เรซูเม่สาย ESG และถ้าสนใจฝั่งบัญชีคาร์บอนซึ่งเป็นอีกเส้นทางที่เชื่อมกับงานนี้ได้ ดูได้ที่ งาน Net Zero และสายบัญชีคาร์บอนในไทย

English summary: Thailand still generates most of its electricity from natural gas (61.66% of the mix), with coal and lignite at 10.32%, imports at 15.08% and renewables at just 10.00%, according to Chambers and Partners' Renewable Energy 2026 Thailand chapter. The officially effective plan remains PDP 2018 Revision 1, which targets roughly 20,766 MW of renewable capacity by 2037 out of 77,211 MW contracted — the widely quoted "51% renewables by 2037" comes from a PDP 2024 draft that was never approved. Its successor, a draft PDP 2026-2050 taken to public hearing on 8 September 2026, proposes about 50,900 MW of new capacity in its 2026-2037 first phase: roughly 24,300 MW solar, 14,500 MW of battery storage, 2,700 MW wind and 9,100 MW more gas. Because a PDP is a planning target, not law, actual hiring follows procurement mechanisms: feed-in tariffs for SPP/VSPP projects, utility green tariffs (UGT1/UGT2) with RECs, a 2,000 MW Direct PPA pilot for data centres that the National Energy Policy Council agreed in July 2026 to extend to industrial users, and a 2026 residential rooftop programme buying surplus power at THB 2.20/kWh for ten years. That pipeline sustains nine career tracks — project development, PV design, EPC and commissioning, O&M/asset management, BESS and grid integration, PPA/regulatory affairs, green power and REC origination, energy management consulting, and Scope 2 / climate reporting — plus project finance. Globally, IRENA and ILO put renewable energy employment at 16.6 million jobs in 2024, up 2.3% year on year.

คำถามที่พบบ่อย

ต้องจบวิศวกรรมไฟฟ้าเท่านั้นหรือไม่

ตำแหน่งวิศวกรออกแบบและงานเชื่อมต่อระบบมักกำหนดวุฒิวิศวกรรมไฟฟ้าหรือเครื่องกลและใบประกอบวิชาชีพตามระดับงาน แต่ตำแหน่งพัฒนาโครงการ นักวิเคราะห์สัญญา งานขายไฟสีเขียว และงานรายงานคาร์บอนเปิดรับสาขาอื่น เช่น เศรษฐศาสตร์ บัญชี หรือวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม

ยังไม่มีประสบการณ์หน้างาน จะเริ่มได้จากตำแหน่งไหน

เริ่มจากงานสนับสนุนโครงการ งานวิเคราะห์ข้อมูลการผลิต หรือฝึกงานกับบริษัทที่ปรึกษาและผู้รับเหมา ซึ่งเป็นที่ที่ได้เห็นเอกสารและขั้นตอนครบวงจรมากกว่าองค์กรเดียว

แผน PDP ยังไม่ประกาศใช้ จะมีงานจริงหรือ

มี แต่มาจากกลไกที่เดินอยู่แล้ว เช่น การรับซื้อไฟตาม FiT โปรแกรมโซลาร์รูฟท็อป และการขยาย Direct PPA ให้ผู้ใช้ไฟอุตสาหกรรม งานจึงกระจุกอยู่ในโครงการขนาดกลางและงานบริการไฟสะอาดสำหรับภาคธุรกิจมากกว่ารอโครงการขนาดใหญ่จากแผน

งานสายนี้ต้องทำงานหน้างานบ่อยแค่ไหน

ขึ้นกับสาย งานออกแบบและงานวิเคราะห์สัญญาอยู่ในออฟฟิศเป็นหลัก แต่ต้องลงพื้นที่ตรวจสภาพจริงในบางช่วง ส่วนงานก่อสร้าง ทดสอบระบบ และซ่อมบำรุงต้องอยู่หน้างานและทำงานตามเวลาของระบบไฟฟ้า

แหล่งอ้างอิง